Kişisel Koruyucu Donanımlar ile Güvenli Çalışma için Temel Bilgiler

Kişisel koruyucu donanım ekipmanları, işçiyi yaptığı işin riskli durumlarına karşı korumak için tasarlanan ürünler. İşçinin çalışma ortamında sağlığını koruyup güvenliğini bu ekipmanlar sağlar. Yapılan işin güvenlik gerekliliğine göre giyilen, takılan veya elle tutulan şekilde kullanılabilir. Kişisel koruyucu donanım çeşitleri, iş ortamında toplu koruma için alınan önlemlerin yeterli gelmediği durumlarda işçiyi oluşabilecek iş risklerine karşı korur.

Kişisel koruyucu donanım ekipmanları, belirli standartlara göre üretilir. CE etiketine sahip olan tüm koruyucu donanımlar ‘Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği’ standartlarına göre üretilirler. Koruyucu ekipmanın çalışan için yüksek koruyuculuğa sahip olması ürünün nitelikli malzemelerle üretilmesini gerektirir. Bu ekipmanların kişinin çalışma anında kişiye rahatsızlık vermeyecek şekilde tasarlanması gerekir. Güvenli çalışma ortamının sağlanabilmesi için işveren tarafından her işçiye özel olarak koruyucu ekipman temini yapılmalı. Bir kişiye ait ekipman birden fazla kişi tarafından kullanıldığında hijyen açısından problemler oluşabileceği gibi ekipmanın kısa süre içerisinde deforme olması durumu da gerçekleşebilir.

Koruyucu ekipmanlar çalışılan işin gerekliliklerine göre vücudun farklı yerlerini koruyacak çeşitlilikte üretilirler. Bu ekipmanlar arasında baş ve yüz bölgesi, solunum yolları, el-kol-bacaklar, gövde ve kulak bölgesi gibi farklı beden bölgelerini özel olarak koruyacak farklı ekipmanlar bulunur.

Göz ve Yüz Koruması Çeşitleri ve Kullanımı

Kaynak, malzeme yontma, demir eritme, lazer ile çalışma gibi işlerde gözler; ortamda oluşabilecek gaz, toz, küçük partiküller ve zararlı ışınlar gibi etkenlere karşı korumasız olur. Bu gibi etkenlerden dolayı göz ve yüz bölgesini korumak için tasarlanan göz ve yüz koruyucu ekipmanlar sağlıklı ve güvenli çalışma ortamı sağlar.

İş güvenliği koruyucu gözlük kapsamında üretilen ekipmanlar arasında genel kullanım amaçlı, tam koruma sağlayan ve kaynak işleri için özel olarak üretilen gözlükler yer alır. Genel kullanım amaçlı üretilen gözlükler çalışma ortamında göze gelebilecek darbelere karşı göz ve çevresini korumak amaçlı tasarlanır. Bu gözlükler genellikle plastik cam malzeme olan plexiglass veya işlenmesi kolay oldukları için polikarbon malzemelerden üretilirler. Darbe ve tozlara karşı koruma sağlayan bu gözlükler UV ışınlarından korunmak için UV filtreli olarak da üretilebilirler.

Tam koruma sağlayan gözlükler, göz ve çevresini daha kapsayıcı şekilde sarar. Bu gözlükler kullanım alanına göre değişkenlik göstermekle birlikte kimyasal madde, zararlı ışınlar, yüksek ve hızlı darbe gibi etkenlere karşı koruma sağlayan çeşitlilikte üretim alanına sahip. Kaynak işlerinde kullanılmak için üretilen kaynakçı gözlükleri ise kaynak yapılırken oluşan ışımalara karşı gözü korumak amacıyla üretilirler.

Tam yüz maskesi grubunda olan ürünler, aşındırma ve presleme gibi işlerde ortamda oluşan kimyasal gaz veya toz gibi etkenlere karşı tüm yüz bölgesini korumak amaçlı üretilir. Ortamdaki zararlı gazın göz ve yüz derisi ile temasını engelleyen tam yüz koruma maskesi zararlı maddelerin solunum yoluyla vücuda karışmasını da engeller.

Vizörler grubunda olan yüz koruyucu siperlik ise göz ve yüz bölgesini sararak düşük volümlü darbelere karşı koruma sağlar. Kimyasal sıçramaya yönelik koruma sağlaması için dayanıklı plastiklerden üretilirler.

Kulak Koruması ile İşitme Sağlığı için Önlemler

Sürekli gürültü, yüksek veya düşük frekanslı gürültü gibi kulak sağlığını olumsuz etkileyen faktörlerin bulunduğu işlerde kulak ve işitme sağlığını korumak için kulak koruyucu ekipmanlar kullanılır. Kulak tıkacı ipli olan modellerde tıkaç kulaktan çıkarıldığında ip sayesinde beden üzerinde sabitlenme sağlanarak kullanımda kolaylık elde edilir. Kulak tıkacı ve kulak manşonu olarak genellikle iki farklı çeşitte üretilen kulak koruyucularda tıkaçlar kulak kanalına yerleştiği için sesin kulak kanalına ulaşmasını engeller. Kulak manşonları ise sesin kulak zarına ulaşmasını engelleyen kulağı tamamen kaplayan ürünler.

Yüksekten düşen cisimlerin kafaya zarar vermemesi için baret kullanımını zorunlu kılan işlerde ortam gürültüsü belirlenen gürültü standardı 80 dB’in üzerine ulaşıyorsa barete takılabilir kulaklık ürünleri tercih edilebilir. Bu ürünler, özellikle x5a kulaklıklar, 37 dB ses seviyesine kadar koruma sağlayabilir.

Vücut ve El Koruyucu Kişisel Koruyucu Donanımlar

Çalışma ortamında yapılan işlere bağlı olarak solunum yollarına girdiğinde vücuda zarar veren metal tozları, solvent gibi çözücü maddelerden kaynaklanan gazlar ve kömür tozu gibi bileşenler için solunum koruyucu maskeler üretilir. Çalışma ortamında zararlı gaz ve tozların oluştuğu işlerde ortamın havalandırması yeteri kadar sağlanamıyorsa kimyasal solunum maskesi ürünlerinin kullanılması gerekir.

Çalışılan iş ortamındaki etkenlere bağlı olarak solunum maskeleri farklı standartlara göre üretilirler. Toz ve partiküllere karşı üretilen maskeler ortamın toksisite seviyesine bağlı olarak farklı koruma sağlayıcı şekilde üretilir. Filtreleme sağlayan maskelerde ise maske ortamdaki kirli havayı filtreleyip temizleyerek kullanıcıya ulaştırır. Maske için filtre üretiminde gazın kaynama noktası, basınç farklılıkları, partikül çeşitleri ve zararlı gaz tipi faktörler etken olurlar.

Solunum Koruma için Maske ve Filtre Seçimi

Vücut koruma ekipmanları; toz, boya, sıçrama gibi etkenlere karşı koruyucu giysiler ve düşme veya çarpma anlarında vücudu koruyan paraşüt tipi elemanları kapsar. Kimyasal sıvı ve gazlara karşı koruma sağlayan kimyasal koruyucu tulum ürünleri, tek kullanımlık veya uzun süreli kullanımlar için üretilebilir. Bu ürünler; koruyucu başlık, eldiven, çorap ve bot gibi ekipmanlarla entegre edilebilir şekilde üretilirler. Vücudu düşme veya çarpma gibi kinetik etkilere karşı koruma içinse düşmeyi önleyici emniyet halatları, paraşüt tipi emniyet kemerleri ve frenlemeyi sağlayan donanımlar üretilir.

Çalışma ortamında kimyasal maddenin deri tarafından emilmesini engellemek, yanma, aşınma, kesik ve çizilme gibi durumlardan korunmak için iş güvenliği eldiven ürünleri üretilir. İşçi eldiven ürünleri; kaynak gibi ışıma olan işlerde, asit-baz gibi beden pH’ından farklı olan ürünlerin çalışma ortamında olduğu işlerde, ısı farkının çok fazla olduğu temas gerektiren işlerde ve biyolojik zararlıların olduğu işlerde kullanılır. Kesim makinelerinin kullanıldığı ve kesim işlerinin yapıldığı işlerde ise metal örgülü iş eldivenleri kullanılır. Eldivenler iş gerekliliğine göre kalın kumaş, deri, polimer ve metal gibi malzemelerle üretilebilirler.